امروز چهار شنبه 24 مهر 1398 ساعت 16:47:02

دوربین خبر

کد مطلب : 29490 -تاریخ انتشار : جمعه 30 آذر 1397 -ساعت : 11:27

چاپ به اشتراگ گذاشتن
گت چله شو/یادداشت

دوربین خبر گزارش می دهد...

گت چله شو/یادداشت

منصوری

به گزارش دوربین خبر،

گدچله شو (شب یلدا)

گذشت پاییز ٬ آمد فصل سرما / سرآغازش شب زیبای یلدا

ما در محل ٬ شب یلدا را تحت عنوان « چله شو یا گد چله شو» می شناختیم ٬ گدچله شو ٬ که نقطه پایان پاییز و آغاز زمستان و بلندترین شب سال است در همیشه تاریخ ٬ شبی محبوب و به یاد ماندنی بوده و نامش در همه اقوام ایرانی ٬ تاجیکی ٬ افغانی و کشورها ی همجوار ودر بعضی از اقوام هندی ٬ مورد تکریم و تعظیم قرار می گرفت و همچنان ٬ پابر جاست و یک فرصت مناسب و توفیق آمیزی برای همه صاحبان ادیان ٬ مذاهب و مکاتب فکری و فرقه ها و نحله های مختلف همه این کشور ها در پرداختن به مراسم عبادی ٬ گرد هم همایی٬ شب نشینی ٬ جشن و سرور٬ دیدار با بزرگان و صله ارحام جمعی در بین اقوام و بستگان است و از این نظر ٬ بسیارشبیه عید زیبا ی نوروز ما ایرانی هاست وخوشبختانه٬ بزرگان ما در محل ( پاجی میانا و ییلاقش) ٬ نسبت به آن ٬ عنایت خاصی داشتند۰
چله شو ٬که در زبان فارسی ٬ به آن ٬ شب یلدا گفته می شود ٬به معنی زایش و تولد است ٬ زایش خورشید و پدیدار شدن نور و روشنایی ٬ و اعتقاد داشتند ٬ در فردای چله شو ٬ با دمیده شدن خورشید ٬روزها٬ بلندتر می شود و تابش نور ایزدی ٬ رو به زیادی و افزونی می رود۰
شب یلدا در محل ما ٬ تحت عنوان «چله شو» شناخته شده و بر سر زبان ها بود و آن را پاس می داشتند و خود شاهد و بعضا شنیده بودم ٬ حتی دامداران محلی و مهاجر ما ٬ در مناطق قشلایی دور دست٬ مراسم سنتی چله شو را بخوبی زنده نگه می داشتند و با پختن و خوردن حلوا و گفتن قصه ومراسم دیگر ٬ درکنار هم ٬ خوش می گذراندند و غم وکدورت احتمالی در وجود شان را از دل و جانشان ٬ می زدودند۰
محلی های باصفای ما ٬ مثل همه جای دیگر ٬ چله را به « گد چله » و «خرد چله » ٬ (چله بزرگ و کوچک) تقسیم می کردند و پیران روشن ضمیر ٬ با حساب و کتاب سر انگشتی واز حافظه ٬ زیر و بم این شب وهمچنین ماههای باستانی و تبری را تماما ٬در ذهن خود داشتند و با این تقویم٬ وقت ٬ زمان ٬ برنامه ریزی کاری٬ تعیین فصول وماهها را مشخص می کردند و در این زمینه٬ اطلاعات دقیق و مسلطی داشتند و بنده از حساب و کتاب اینگونه بسیاری از بستگان واقوامم٬ بویژه یکی ازدامداران و گالش های محل- که همیشه ودر همه زمانها تا پایان عمر مبارکش ٬ در صحرا وجنگل زندگی کرده بود - در شگفت بودم ۰
آنها طبق تقویم باستانی ایران ٬ چهل روز اول زمستان را ٬ گد چله و بیست روز بعد از آن را خرد چله می گفتند و براین مبنا ٬وضعیت آب و هوایی را به زعم خودشان پیش بینی وتعیین می کردند۰
شایان ذکر است ٬ عالم متبحر وبسیار دان ایرانی ٬ ابوریحان بیرونی هم ٬ چله شو وشب یلدا را «میلاد اکبر و میلاد خورشید» می نامیدند و همانند همه اقوام ایرانی ٬ آن را بسیار حرمت می نهادند ۰
گفتنی است ٬مردم محل ما ٬ شاید در این چهل و پنجاه سال گذشته ٬ به علت بضاعت مالی پایین و کمبود امکانات و عدم دسترسی به سور و سات و ملزومات شب یلدا٬ مثل امروزی ها ٬ آن را ٬ پر ملات و پر رنگ (از نظر تهیه و تدارک خوراکی )برگزار نمی کردند اما دقیقا می دانم ٬ مثل همه جای ایران ٬بسیار آن را مورد تکریم قرار می دادند و در حد وسع شان در منطقه ٬ شیرینی ٬ کتنی( غذای خوشمزه با مغز گردو) و حلوا محلی درست می کردند و جشن خانوادگی معمول آن را حتی اگر امکان داشت ٬ با برف دشو ( عصاره خرمالوی وحشی با برف) حفظ وبه فرزندان شان یادآوری می کردند وبه قصه گویی و گپ و گفت شیوا و شیرین می پرداختند و سنت حسنه دورهمی و صله رحم را در این شب طولانی با شادی و سرور برگزار می کردند۰
در چله شو یا شب یلدا ازقدیم الایام تاکنون ٬ ایرانی ها٬ بخاطرزایش فردا ی خورشید ٬ همگام با اطرافیان و قوم و خویش ٬ به منزل بزرگان ٬گرد هم می آمدند و این شب خجسته را با جشن و نیایش و شادی وگفتگو ٬ سپری می کنند ٬ شاهنامه خوانی می کنند ٬ فال حافظ می گیرند ٬قصه گویی و داستان پردازی می کنند و این آیین شب یلدا را با خوردن هندوانه٬ انار ٬ آجیل و حلواهای خوشمزه محلی و در شهرها بعضا شیرینی های متنوع٬ زنده و پاس نگه می دارند و البته ٬ این خوراکی ها همه نمادین هستند واز میان این خوراکی ها٬ « هندوانه و انار » ٬ بخاطر سرخ رنگی درون شان ٬ نمایندگانی از خورشید در این شب سرور و شادمانی هستند که غالبا مردم درتهیه یکی از این دو ٬ حساسیت وتعصب خاصی دارند و این خوراکی ها ٬ همه نشانه برکت ٬ سلامت و فراوانی هستند که برای ما لذت بخش و زیباست۰
بنابراین چله شو و شب یلدا٬ شب بسیار مبارک و خجسته ای در ایجاد فضای دوستی ٬ شادی ٬ سرکشی از بزرگان ٬ دور هم بودن ٬ از حال همدیگر
با خبر بودن٬ فرهنگ و آداب خوب و زیبای گذشته ها را حفظ کردن ٬ الگو و نمونه است و ان شاء الله ٬ نسل به نسل ٬ منتقل شود و پابرجا باشدودر بین همه مذاهب و قوم ها ٬ ماندگار بماند۰

✍ منصور جعفری

???? @Haavest


گت چله شو/یادداشت

گت چله شو/یادداشت



لینک کوتاه مطلب :


نظر شما در مورد : گت چله شو/یادداشت

*

*


(تحلیلی از قیام احمد بن موسی و برادران امام رضا(ع) ؛ نوشته جلیل عرفان منش

ویژه گروه سنی بزرگسال

@doorbinkhabar.ir

آخرین اخبارپربازدیدها

  گزارش رادیوئی و تلوزیونی


bmi.ir