امروز پنج شنبه 21 آذر 1398 ساعت 07:26:44

دوربین خبر

کد مطلب : 5133 -تاریخ انتشار : جمعه 05 آبان 1396 -ساعت : 10:16

چاپ به اشتراگ گذاشتن
چگونگی تاسیس حکومت شیعه در مازندران

به مناسبت 14 آبان روز مازندران؛

چگونگی تاسیس حکومت شیعه در مازندران

به گزارش دوربین خبر

در جریان سه قرن اول هجری قمری، هنگامی که خلفای اسلامی، فرزندان امیه و بنی عباس، نفوذ سیاسی و مذهبی خود را از کرانه های اسپانیا تا مرزهای چین گسترانیده بودند هنوز در بخش شمالی ایران یعنی تبرستان که امروز مازندران می نامیم، پادشاهانی از نژاد نجیب و اصیل ایرانی حکومت داشتند که به علت موقعیت خاص خود، از گزند هر بلایی مصون بودند. اینان همزمان با ساسانیان هر کدام در قسمتی از کوهستانهای صعب العبور تبرستان با نام وعنوانی مخصوص حکومت می کردند:
1- سلسله قارنیان یا سوخراییان 2- سلسله پاوندیان 3- سلسله دابویهیان یا گاوبارگان 4- سلسله پادوسبانان
فرمانروایان سرزمین شمالی ایران مقارن ظهور اسلام و همزمان با نشو و نمای سلسله ساسانیان اگر هم نوادگان یا دست نشاندگان پادشاهان سلسله مذکور نبودند، از هر نظر تحت تاثیر آنان قرار داشتند. شکل حکومت و تقسیمات کشوری، حتی القابی که فرمانروایان تبرستان بر می گزیدند، تقریباً بر مبنای همان روشی بود که انوشیروان به کار می برد.

از نظر مذهبی نیز فرمانروایان تبرستان عموماً زرتشتی، پیرو دین مزدیسنا و آتش پرست بودند. صاحب ریاض السیاحت می گوید: تبرستان جای خوش و محل دلکش است. قبل از ظهور اسلام مردمش زرتشتی بودند چون اهل اسلام آن جا را تصرف کردند مذاهب مختلف به آن راه یافت.

اوایل قرن دوم هجری، اسلام جایگزین دین مزدیسنا و آتش پرستی در تبرستان شد. ولی تسلط خلفای اسلام بر این منطقه نفوذ ناپذیر نه به آسانی، بلکه به دشواری تمام صورت گرفت.
تبرستان به واسطه داشتن کوههای بلند و استوار، جنگل های انبوه و راههای تنگ و باریک همواره پناهگاه سران سرکش، اشخاص داعیه پرور و ارباب دعوت و سرچشمه ماجراها و حوادث بسیار بوده است. قیام سادات علوی بر ضد بیدادگران اموی و عباسی از آن لحظه آغاز شد که زید بن علی بن الحسن(ع) بنیان گذار فرقه زیدیه با چهل هزار نفر از اهل کوفه بر حکومت غاصب هشام بن عبدالملک خروج کرد. این ماجرا که شالوده قیام بر ضد جباران بغداد را پی ریزی کرد و پس از زید بن علی در گوشه و کنار قلمرو پهناور حکومت اسلامی پیاپی تکرار گردید.
زید بن علی در سال 80 هجری تولد یافت و در 42 سالگی به شهادت رسید او در ردیف خطبای بزرگ بنی هاشم و شعرای فصیح عرب بود. به لحاظ دانش، پرهیزکاری، خداشناسی، دلیری، دینداری و بخشش از بزرگان اهل بیت (ع) بود.

سرکوبی ظالمانه قیام زیدبن علی بنیان گذار فرقه زیدیه و شهادت او نه تنها برای همیشه کار خروج علیه بیدادگران عصر را پایان نداد بلکه مظالم خلفای بغداد سبب پراکندگی سادات علوی و اشاعه هر چه بیشتر دین اسلام در نواحی مختلف عالم شد. قیام یحیی و جنبش شیعیان خراسان همزمان با اواخر حکومت هشام و اوایل خلافت ولیدبن یزید بن عبدالملک بن مروان بود. ظهور یحیی بن زید به سال 125 یا 126 در جوزجان از نواحی خراسان اتفاق افتاد.

پس از شهادت امام زید در کوفه و یحیی فرزند او در خراسان که منجر به ظهور سایر نوادگان امامان حسن و حسین (ع) در نواحی دیگر شد جمعی از سادات به بلاد دیلم و گیلان روی آوردند. عده ای نیز عازم حجاز، یمن، آذربایجان، اصفهان و ری شدند.
نوادگان امام حسن(ع) که در مناطق شمالی ایران سکنی گزیده بودند عموماً در خفا و در انزوا بودند و زعمای مذهبی آنان به مجرد آن که فرصتی پیدا می کردند سرنافرمانی از حکام ولایات یعنی دست نشاندگان حکومت بغداد بر می تافتند و پرچم جهاد بر می افراشتند براثر پراکندگی سادات علوی، دولت علویان در تبرستان بود. یک شعبه از ائمه علوی یا زیدی در دیلم گیلان و تبرستان در سال 250 هجری قمری یعنی 5 سال قبل از تولد حضرت امام زمان مهدی (عج)، موفق به تشکیل دولت و ضرب سکه شدند.
حکومت سیاسی مذهبی زیدیان تبرستان موجب هموارشدن راه نفوذ قطعی اسلام در این سرزمین شد و در حقیقت علویان تبرستان مهمی را که خلفای بغداد با جنگ و جدال نتوانستند انجام دهند با درایت تمام به پایان رسانیدند.
تسخیر آن سرزمین برای مذهب شیعه، و در واقع فتح آن سرزمین جهت اسلام، برای نخستین بار منطقه اطراف دریای مازندران پرورشگاه عقاید شیعه بود. سلسله علویان تبرستان با ظهور حسن بن زید (داعی کبیر) یا داعی اول پدیدار شد. دولت تبرستان با ظهور شش تن از علویان تشکیل شد و دوام یافت که نخستین آنان حسن بن زید، و آخرین فرد الثائر باللـه بود که در سال 345 هجری قمری برای نخستین بار سراسر تبرستان را تسخیر کرد. از 14 تن از سادات علوی 8 تن آنان از نوادگان امام حسن(ع) و 6 تن دیگر از نوادگان امام حسین (ع) بودند و حسن بن زید در 27 رمضان 250 هجری به کجور رفت و روز عید سعید فطر به مصلا رفت و نمازگزارد و خطبه ای بلیغ با فصاحت علویان بخواند و مردم را به کتاب اللـه و سنت رسول خدا(ص) فرا خواند.

نویسنده :


لینک کوتاه مطلب :


نظر شما در مورد : چگونگی تاسیس حکومت شیعه در مازندران

*

*


(تحلیلی از قیام احمد بن موسی و برادران امام رضا(ع) ؛ نوشته جلیل عرفان منش

ویژه گروه سنی بزرگسال

@doorbinkhabar.ir

آخرین اخبارپربازدیدها

  گزارش رادیوئی و تلوزیونی


bmi.ir